Trong hành trình tìm kiếm công việc liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều người thường hỏi: “Tôi có cần theo học một ngành đại học cụ thể không?” hay “Trong tình huống nào tôi nên chọn ngành học liên quan đến AI?” Bài viết này sẽ dựa trên tình huống thực tế, giúp những sinh viên và người đi làm đang lên kế hoạch cho tương lai, xác định xem những ngành nào phù hợp với họ và hiểu giá trị của các ngành học khác nhau trong lĩnh vực AI trong tương lai.

Q1: Nếu tôi muốn gia nhập thị trường AI với mức lương cao vào năm 2026, tôi có cần theo học ngành khoa học máy tính hoặc ngành liên quan không?

Hầu hết các chuyên gia về nghề nghiệp AI đều cho rằng các ngành học tại đại học chủ yếu về khoa học máy tính, toán học và kỹ thuật phần mềm vẫn là con đường đầu vào quan trọng nhất. Những ngành này nhấn mạnh việc lập trình, cấu trúc dữ liệu, thuật toán và thống kê, giúp sinh viên xây dựng kỹ năng có thể áp dụng trực tiếp vào lĩnh vực AI.

Tôi đã từng phân vân không biết nên chọn ngành khoa học máy tính thuần túy hay nghĩ đến việc học liên ngành như quản trị thông tin kinh doanh, nhưng cuối cùng tôi đã chọn khoa học máy tính vì tôi tin rằng công việc AI trong tương lai cần có khả năng lập trình vững chắc và tư duy logic.

Q2: Ngoài khoa học máy tính, liệu ngành triết học hay khoa học nhận thức có hữu ích cho nghề AI không?

Trong những năm gần đây, lĩnh vực AI phát triển nhanh chóng, ngoài các kỹ năng kỹ thuật cứng, thì khả năng tư duy mềm và lý luận logic cũng ngày càng được coi trọng. Các ngành nhân văn và xã hội như triết học, khoa học nhận thức có giá trị độc đáo trong việc hiểu biết về đạo đức AI, logic quyết định và xử lý ngôn ngữ tự nhiên.

Giả sử bạn cũng có hứng thú với công nghệ nhưng muốn phát triển tư duy phản biện, thì những ngành này có thể kết hợp với môn phụ là toán học hoặc khoa học máy tính, giúp bạn phát huy lợi thế cạnh tranh khác biệt trong lĩnh vực AI. Tuy nhiên, nếu bạn thiếu khả năng lập trình cơ bản, việc tham gia vào khía cạnh kỹ thuật của AI sẽ khó khăn hơn.

Q3: Tôi là sinh viên toán học hoặc thống kê, tôi có phù hợp để chuyển sang lĩnh vực AI không?

Chắc chắn là có. Nền tảng toán học và thống kê cực kỳ quan trọng trong AI, đặc biệt là trong lĩnh vực học máy. Nhiều thuật toán AI cần hỗ trợ từ các lý thuyết toán học lớn như đại số tuyến tính, lý thuyết xác suất và các phương pháp tối ưu hóa.

Tôi có một người bạn từng theo học toán thuần túy, sau khi tốt nghiệp đã tự học kỹ năng lập trình và thành công chuyển sang vị trí kỹ sư AI. Anh ấy thường nói rằng nền tảng toán học giúp anh ấy hiểu nhanh hơn những khung máy học phức tạp và có thể tự thiết kế các mô hình sáng tạo.

Q4: Nếu tôi tốt nghiệp từ ngành không liên quan, tôi nên làm gì để xác định xem mình có phù hợp chuyển sang nghề AI không?

Bạn có thể đánh giá nền tảng toán học và khả năng lập trình của mình, cũng như sẵn sàng liên tục học hỏi công nghệ mới hay không. Lĩnh vực AI thay đổi nhanh chóng, khả năng tự học là chìa khóa.

Nhiều người tốt nghiệp từ ngành không liên quan bắt đầu từ các khóa học trực tuyến, tự học Python và học máy, thậm chí tham gia các kỳ thi chứng chỉ liên quan đến AI hoặc thực tập dự án. Tiêu chí để đánh giá là bạn có sẵn sàng đầu tư thời gian và công sức để xây dựng các kỹ năng cần thiết hay không.

Q5: Trong tình huống nào, tôi không phù hợp để làm việc trong lĩnh vực AI với mức lương cao?

Nếu bạn không có hứng thú với toán học hoặc lý luận logic, hoặc không thể thích ứng với việc học hỏi nhanh chóng về kỹ thuật và liên tục đối mặt với môi trường thay đổi, lĩnh vực AI có thể không phải là lựa chọn tốt nhất. Thêm vào đó, nếu bạn mong muốn công việc ổn định mà không thường xuyên cập nhật kỹ năng thì ngành AI sẽ tương đối thách thức.

Tôi có bạn bè đã cố gắng học các kỹ thuật AI, nhưng do không thích nghiên cứu sâu về toán học và lập trình, họ cuối cùng đã chọn quay lại lĩnh vực chuyên môn của mình. Họ cho rằng việc tự hiểu rõ sở thích và thế mạnh của bản thân còn quan trọng hơn việc mù quáng theo đuổi một nghề có lương cao.

Q6: Tôi chỉ muốn thử sức với công việc liên quan đến AI, đầu tư ít thời gian để học, tôi nên chọn ngành nào hoặc phương pháp tự học ra sao?

Nếu chỉ là thử nghiệm, bạn có thể bắt đầu từ các khóa học trực tuyến miễn phí hoặc có phí, như nhập môn học máy, ngôn ngữ lập trình Python, v.v. Về mặt đại học, hãy chọn những ngành có các khóa học cơ bản về AI, như kỹ thuật thông tin, toán học, và tận dụng các khóa học tự chọn để mở rộng kiến thức liên quan.

Nhớ rằng, bạn không cần phải vội vàng chuyển ngành hay học hai chuyên ngành, hãy chắc chắn xem bạn có đam mê với tư duy và kỹ thuật AI không, rồi hãy lập kế hoạch dài hạn cho mình.

Q7: Tóm lại, để bước vào nghề AI với mức lương cao vào năm 2026, tôi cần ngành học hay chuẩn bị gì?

Cốt lõi vẫn là nền tảng toán học và lập trình, ví dụ như các ngành khoa học máy tính, kỹ thuật phần mềm, toán học và thống kê có lợi thế lớn nhất. Triết học và khoa học nhận thức có thể là bổ trợ, tăng cường tư duy phản biện và góc nhìn đạo đức. Những người xuất thân từ ngành không liên quan nếu sẵn lòng học hỏi sâu cũng có thể chuyển nghề thành công.

Đề nghị bạn bắt đầu từ sở thích của mình, đánh giá khả năng toán học và lập trình, chọn con đường học tập và nền tảng thích hợp, và duy trì việc học hỏi và thực hành liên tục. Nhờ vậy, dù lĩnh vực AI có thay đổi nhanh chóng, bạn vẫn có thể tìm thấy cơ hội nghề nghiệp cao phù hợp với mình.

Cuối cùng, nếu bạn còn nhiều câu hỏi về việc lên kế hoạch nghề nghiệp AI, hãy tham khảo các nền tảng và khóa học chuyên nghiệp, cũng như tham gia thực tế vào các cộng đồng và thực tập có liên quan, giúp kết hợp lý thuyết và thực hành, hỗ trợ bạn đưa ra quyết định phù hợp cho bản thân.

You may also like: Tại sao không nên chỉ phụ thuộc vào doanh thu từ quảng cáo?